Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń rozwojowych u dzieci. Jego symptomy mogą pojawić się już we wczesnym dzieciństwie, jednak najczęściej stają się bardziej widoczne w wieku szkolnym, gdy wymagania dotyczące koncentracji, kontroli impulsów i samodyscypliny znacznie rosną. Wczesne rozpoznanie ADHD jest kluczowe dla skutecznego wsparcia dziecka i poprawy jego funkcjonowania w codziennym życiu.
Pierwsze objawy ADHD u dzieci można podzielić na trzy główne grupy:
1. Objawy nadpobudliwości:
- Dziecko nie potrafi usiedzieć spokojnie w jednym miejscu, często się wierci lub biega bez wyraźnego celu.
- Ma trudności z zachowaniem ciszy, jest głośne podczas zabawy i rozmowy.
- Wykazuje wewnętrzne napięcie i niepokój, które utrudniają mu odpoczynek czy spokojne zajęcia.
2. Objawy zaburzeń koncentracji:
- Trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach lub zabawach – dziecko łatwo się rozprasza nawet drobnymi bodźcami.
- Sprawia wrażenie, że nie słucha poleceń, mimo że jest do nich wielokrotnie kierowane.
- Ma problemy w organizacji działań: gubi rzeczy, zapomina o obowiązkach, trudno mu planować.
- Często przerywa wykonywanie zadań, nie kończy rozpoczętych czynności.
3. Objawy impulsywności:
- Dziecko ma problem z wyczekiwaniem swojej kolejki w zabawach czy rozmowach.
- Przerywa innym, niecierpliwie odpowiada na pytania, wtrąca się w rozmowy lub działania.
- Wykazuje zachowania impulsywne i trudności z samokontrolą, co często prowadzi do konfliktów w grupie rówieśniczej.
Dodatkowe sygnały, które mogą towarzyszyć ADHD:
- Trudności z regulowaniem emocji – częste, intensywne wybuchy złości lub frustracji.
- Problemy ze snem, takie jak trudności z zasypianiem lub częste wybudzenia.
- Nadmierna aktywność ruchowa już w okresie niemowlęcym – np. częste machanie rączkami i nóżkami, trudności z uspokojeniem się.
Kiedy warto zwrócić uwagę?
Objawy ADHD różnią się nasileniem i mogą być mniej widoczne, zwłaszcza u dzieci bardzo zdolnych czy dobrze zorganizowanych. Jednak jeśli dziecko wyraźnie odstaje pod względem koncentracji, nadpobudliwości i impulsywności w porównaniu z rówieśnikami, warto skonsultować się z pediatrą lub specjalistą – psychologiem, neurologiem, psychiatrą dziecięcym. Wczesna diagnoza umożliwia wdrożenie odpowiednich strategii wsparcia i terapii, które pomagają dziecku lepiej radzić sobie z codziennymi wyzwaniami.
Pamiętaj, że ADHD to zaburzenie neurorozwojowe wymagające zrozumienia i cierpliwości, a odpowiednia pomoc może znacząco poprawić jakość życia dziecka i całej rodziny.
